Nietzsche - een religieuze denker

Weer een nieuwe aflevering van De Boekenplank! Na Kierkegaard vorige week, nu die andere grote existentiële denker: Nietzsche. Er zijn even zovele Nietzsches als dat er lezers zijn. Je kunt alle kanten met hem op. De meest populaire: de vrolijke atheïst die pleit voor de übermensch die leeft volgens zijn wil tot macht.

Weer een nieuwe aflevering van De Boekenplank! Na Kierkegaard vorige week, nu die andere grote existentiële denker: Nietzsche. Er zijn even zovele Nietzsches als dat er lezers zijn. Je kunt alle kanten met hem op. De meest populaire: de vrolijke atheïst die pleit voor de übermensch die leeft volgens zijn wil tot macht.

De vraag is: klopt deze Nietzsche wel. Het is misschien wel de meest oppervlakkige lezing van zijn werk. Vrolijk was hij allerminst, die übermensch, wat dat is, is ook niet duidelijk. En atheïstisch, daar valt iets voor te zeggen: "God is dood, en jullie hebben hem vermoord!" roept de dwaas op de marktplaats. Maar daarmee stopt het niet: dat God dood is, dat de "horizonten zijn uitgewist en de lantaarns gedoofd" stelt de mens voor een opdracht: kun je zelf de horizon maken, kun je de lantaarns doen ontbranden?

Atheïstisch, misschien, maar dan in ieder geval een tragische atheïst. Toch klopt dat ook niet helemaal volgens Peter van Duyvenvoorde. In Nietzsche zit, net als in Heidegger, een religiositeit verborgen die weinig lezers eruit halen. Niet een christendom, maar een religiositeit die teruggaat tot aan Plato. De religiositeit die de essentie is van alle uitingen van religie.