Kierkegaard's Vrees & Beven: het gevaarlijkste boek van de moderniteit

Peter van Duyvenvoorde komt weer met een nieuwe aflevering van De Boekenplank! De eerste in een serie van 4 grote filosofen: Søren Kierkegaard. Hierna volgen Nietzsche, Heidegger en Nancy. Ze kunnen gezien worden als een serie van vier: wat is de metafysische gesitueerdheid van de moderne mens in zijn dagelijkse leven? 

Kierkegaard: hij probeerde God te redden, zou je kunnen zeggen. Poëtisch, dubbelzinnig, zoekend naar God en vrijheid. Nu: Vrees & Beven, over Abraham die zijn enige zoon Izaäk, die hij liefheeft, moet offeren. Spannend boek. Vreest en beeft. Abraham, is hij nou een moordenaar? Of iets anders? De vraag die dan beantwoord moet worden is: offert Abraham Izaäk, of toch niet? Volgens Levinas, Frans filosoof, doet hij het niet. Volgens Kierkegaard wel. In de bijbel staat namelijk: Abraham trekt het mes. Waarmee hij, volgens Kierkegaard, de facto het offer volbrengt. Dus Abraham offert zijn zoon; hij doodt hem. Maar, zegt Kierkegaard, Abraham is de voorvader van het geloof - de voorvader van het geloof kán geen moordenaar zijn, maar toch pleegt hij, ethisch gezien, een moord. Dus of Abraham is gewoon een moordenaar, of er is iets anders aan de hand. En aangezien hij de voorvader van het geloof wordt, valt de eerste optie af. Of beter gezegd: blijft de eerste optie staan, maar is dat "andere" hoger dan de moord. 

Voor Paul Cliteur reden om Vrees & Beven het gevaarlijkste boek van de moderniteit te noemen: het probeert theoterorrisme goed te praten. Klopt dat? Kijk het filmpje!